Europees marktleider in fineer

Decospan is Europese marktleider in de verwerking van fineer. Met negen productiesites en zo’n 900 medewerkers ondersteunt het bedrijf architecten, projectontwikkelaars en aannemers bij het verwerken van fineerhout in wanden, plafonds, akoestische toepassingen, vloeren en meubels. Het hoofdkantoor bevindt zich in Menen en de jaaromzet bedraagt ruim 200 miljoen euro. We spreken met Mattias Denys, CIO bij Decospan.

Mattias vertelt hoe de bal aan het rollen gegaan is. “We zaten in een selectietraject rond ERP en shopfloor en twijfelden tussen een pakket of een custom oplossing. Zo zijn we bij Cronos aan de Leie terechtgekomen, meer specifiek bij enkele inspiratiesessies met Rudi Maelbrancke, Senior Digital Delivery Manager, die ons meer inzicht gaf rond welke richting we best uitgingen. Dat heeft geleid tot een zijtraject rond operationele data, en vandaag werken we samen met Cronos aan de Leie, Maykr en Sensr aan een operationeel dataplatform. Onder de brede Cronos-vlag vonden we vlot de juiste partijen.

Dataplatform als onderdeel van groter dataproject

“Dat dataplatform, eigenlijk een sideproject binnen een groter dataproject, zijn we nu samen volop aan het uitwerken. We hebben daarvoor een template ontwikkeld rond alles wat met machine- en sensordata te maken heeft – dus alles wat geen transactionele data is uit bijvoorbeeld een ERP-systeem.

Samen met Cronos aan de Leie werken we aan zowel de infrastructuursetup als de eerste versie van de rapporten, die we in verschillende fases aanpakken. De eerste fase werd volledig door Cronos uitgevoerd, in de volgende fase schakelen ze over naar een coachende rol waarbij wij meer intern doen, en zij ondersteuning bieden waar nodig.”

Enkele use cases live, andere nog in opbouw

“Een aantal use cases staan intussen live. De meeste zitten ergens tussen proof of concept en volledige industrialisatie. Zo hebben we er één puur op OEE, waarbij we voor een tand-en-groeflijn analyseren waar mogelijke bottlenecks zitten. We hebben ook één energiemeting van een stofafzuiging, die we inzichtelijker proberen te maken om slimmer aan te kunnen sturen. Bij sommige use cases gaat het vooral om inzicht: bijvoorbeeld tonen hoeveel we per machine zouden kunnen besparen door een algoritme te volgen in plaats van manueel te werken. Andere use cases dienen dan weer ter validatie, zoals een EMS-systeem om een e-boiler aan te sturen die zowel op elektriciteit als op gas kan draaien.

“De ambitie is om wat we nu in België hebben op Europese schaal uit te rollen, om meer data driven te werken.”

De eerste cijfers zijn er nu, en de eerste acties zijn eruit voortgevloeid. We hebben ook bewust gekozen voor drie use cases die telkens een ander doelpubliek aanspreken – zo kunnen we het project breed inzetten. De ambitie is om wat we nu in België opgezet hebben ook op Europese schaal uit te rollen naar al onze fabrieken, al dan niet even sterk geautomatiseerd. We willen dit platform gebruiken om data te gaan vergelijken en meer data driven te werken. In het verleden dacht men dat data vooral iets voor boekhouding of sales was, terwijl er in de fabrieken ongelooflijk veel data gegenereerd wordt. Die gingen gewoon verloren, omdat we er te weinig mee konden visualiseren of inzichten uit konden halen.”

De ene use case makkelijker uit te rollen dan andere

“Sommige use cases, zoals die rond OEE, zijn bruikbaar in meerdere fabrieken, ook in het buitenland. Zo hebben we één ‘speeltuin-use case’ voor IT, namelijk temperatuur- en vochtigheidsmetingen. Die willen we bijvoorbeeld overal uitrollen, omdat dat toelaat om beter te benchmarken tussen sites. En tegelijk is het een laagdrempelige manier om elke fabriek mee te krijgen in het verhaal. Voor energiemetingen ligt het iets complexer – we willen dat ook naar andere fabrieken brengen, maar de nood is gewoon minder groot in landen waar de energiekost veel lager ligt. Dus daar moeten we goed afwegen: hoe ver wil je gaan, en wat levert het effectief op?

We zijn bewust in België gestart, omdat we hier het verst staan – qua automatisatie en sensordata. In het buitenland zijn sommige fabrieken nog meer low code, maar we zien daar stilaan een inhaalbeweging. Dat biedt kansen: waar we in België jarenlang data verloren lieten gaan, willen we daar vanaf dag één die data capteren en benutten.”

Van intense cocreatie naar coachende rol

“De verhouding tussen ons team en dat van Sensr en Maykr is bijna één op één: voor elk domein staat er iemand van hun team naast iemand van ons – dat was ook de bedoeling van bij de start. We wilden in het begin inzetten op cocreatie, waarbij Cronos aan de Leie implementeert en wij volgen. In een volgende fase is het de bedoeling om het samen aan te pakken, en daarna willen we dat Decospan zelf in de lead komt, met coaching en bijsturing van Cronos aan de Leie waar nodig. Dat werkt omdat we op zoek zijn naar meer standaardisatie, met templates en plug-and-play oplossingen die je makkelijk opnieuw kan gebruiken.”

Gezond West-Vlaams boerenverstand

Waarom Decospan uiteindelijk overstag ging voor Cronos aan de Leie? “We zijn hier in het zuiden van West-Vlaanderen, in een bedrijf dat voor een groot deel draait op gezond boerenverstand. We gebruiken analytische tools, maar we zoeken geen consultants in maatpak die vanop afstand komen vertellen hoe het moet. Wat voor ons telt, is een no-nonsense aanpak, korte doorlooptijden en snel resultaat. Dat past bij onze mentaliteit: vollenbak vooruit. We gaan nooit projecten opstarten waarbij we pas over vijf jaar iets realiseren. En die klik is er met Cronos aan de Leie. We kijken uiteraard ook naar technische expertise, maar wat vooral belangrijk is? Dat ze meedenken met ons als bedrijf, en niet gewoon instappen als consultant die er ver vanaf staat.

“We kijken uiteraard naar technische expertise, maar we werken vooral samen met Cronos aan de Leie omdat ze meedenken met ons als bedrijf, en niet gewoon instappen als consultant die er ver vanaf staat.”

Altijd ruimte voor de volgende fase, zelfs in een afgebakend traject

“Het volledige operationele dataplatform wordt vandaag grotendeels beheerd door Cronos aan de Leie, Sensr en Maykr. Die ondersteuning verloopt deels van op afstand, deels on-site. De samenwerking loopt vlot, met korte lijnen. Soms kunnen we iets pitchen, bijsturen of samen uitzoeken – zelfs als daar niet meteen een concrete use case aan vasthangt. Dat maakt dat we ook in een afgebakend traject altijd een klankbord hebben om vooruit te denken richting een volgende fase.

Die no-nonsense aanpak werkt hier gewoon. Het is niet omdat iets niet letterlijk in de kleine lettertjes van een contract staat, dat we het niet kunnen testen. Dat gezond verstand is echt nodig, zeker in deze regio. Uiteraard is een duidelijke scope belangrijk, maar mensen die mensentaal spreken, dat speelt echt een grote rol.”

Grootste uitdaging? Scope creep

“Zoals bij elk project start je met een duidelijke scope, maar onderweg duiken er altijd extra vragen en nieuwe use cases op. De uitdaging is dan om flexibel te blijven naar de business toe, want je wilt daar meerwaarde realiseren, maar toch niet te veel scope creep toelaten. Dat vraagt om duidelijke afspraken en herplanning waar nodig. We draaien dit project naast vele andere, en onze interne resources zijn beperkt. We zouden makkelijk twee à drie mensen puur op nieuwe use cases kunnen laten werken, maar dan zouden andere projecten in het gedrang komen. De uitdaging is telkens om prioriteiten te bepalen en projecten naar de backlog te verplaatsen én tegelijkertijd ons team gemotiveerd te houden.

Je hebt ook interne stakeholders nodig. Je kunt geen rapport bouwen en het dan bij wijze van spreken in de brievenbus achterlaten, niemand gaat er dan mee aan de slag. Je hebt iemand nodig die dat kan toelichten en verkopen aan de business. Een van de andere grote uitdagingen is daar tijd voor kunnen vrijmaken.”

Meer bewustzijn door makkelijk beschikbare data

Of Mattias al verandering merkt op de werkvloer? “We zien dat mensen nieuwsgierig zijn – zeker rond OEE. Ze willen weten: hoe hebben we gisteren gedraaid, wat zegt de data versus ons buikgevoel? De data wordt nog niet automatisch omgezet in actie, maar eerder gebruikt ter validatie van dat buikgevoel. Want bijvoorbeeld: zeventien keer vijf minuten stilliggen is minder merkbaar dan één operationele stilstand van een halfuur. Door die data beschikbaar te maken, komt dat bewustzijn.

Eerst goed uitwerken, dan pas opschalen

“De adoptie verloopt geleidelijk aan, en dat is ook realistisch. We weten dat niet iedereen vanaf dag één mee is, dus het is kwestie van blijven bouwen: extra use cases, data-inzichten en dashboards. We proberen iedereen geleidelijk aan te betrekken, en geleidelijk aan de organisatie te voeden, want we moeten het ook kunnen bolwerken als er veel vragen komen. Alles op het juiste tempo: tonen, toegang geven, vragen beantwoorden en nog wat aanpassen. Maar het is nog niet de bedoeling dat alles direct doorstroomt tot op het kleinste niveau. Niet elke machine is al aangesloten, maar dat is wel de ambitie. Eerst één goeie template uitwerken, en pas daarna verder opschalen.”

Plug-and-play als einddoel

Wanneer we kunnen spreken van een succesverhaal? “Voor mij is dit project een succes als we een framework hebben dat we overal plug-and-play kunnen uitrollen. Een template voor dashboarding, een draaiboek. Dat één persoon iets kan ontsluiten vanuit de PLC, iemand anders dat kan ophalen, er contextinformatie aan kan toevoegen en dat er binnen twee à drie weken een bruikbaar rapport uitrolt. De individuele use cases zijn waardevol, maar vanuit IT moeten we vooral de business ondersteunen en dat schaalbaar maken.”

En wat 2026 verder nog brengt? “We zijn nu volop bezig met de implementatie. Daarnaast kijken we ook naar het uitbouwen van een internationaal team, omdat we merken dat het in België moeilijk is om volk te vinden. Het hoofdkwartier in België willen we absoluut behouden – we gaan hier nog een grote investering doen. Maar er komen ook investeringen in Portugal en Amerika. Daar zit nog een uitdaging: kijken hoe we de overgang maken van een familiebedrijf onder de kerktoren – waar 20% van de mensen op 10 à 15 kilometer woont – naar een organisatie met remote teams. Hoe pak je dat aan? Dat is iets waar we nu actief mee bezig zijn.”